Communiceren met kleur

Strategisch communiceren met kleur

De hele dag worden we omgeven door kleur. We zijn ons er nauwelijks bewust van. Logisch, want kleur wordt verwerkt in ons oudste brein, het limbisch systeem, dat ook wel ons reptielenbrein wordt genoemd. Emoties, vertrouwen, loyaliteit en menselijk gedrag zoals besluitvorming worden vanuit dit deel van het brein geregeld. Net zoals de reden waarom je doet wat je doet, de ‘why’ uit de golden circle van Simon Sinek, wordt kleur nauwelijks door onze vrije wil gekozen of geïnterpreteerd.
Als je beseft dat 95% van communicatie visueel is en met name kleur effect heeft, is het dus interessant om daar rekening mee te houden. Je kunt het zelfs omdraaien, je kunt kleur gebruiken om te beïnvloeden. Ik doel niet op manipulatie, maar op het inzetten van kleur als non-verbale taal! Ik wil je graag iets bewuster maken van hoe je met kleur strategisch kunt communiceren!

Verbinden

We koppelen van oudsher waarden aan kleuren. Die waarden zijn tamelijk universeel, ondanks demografische, culturele en persoonlijke verschillen. Bepaalde kleuren of kleurencombinaties associëren we met zakelijk, andere met gezond, luxueus, gevaarlijk, betrouwbaar, technisch, mysterieus, duurzaam, sober etcetera. Je kunt dus met kleurkeuze gelijkgestemden aanspreken, je doelgroep raken en dan heb je feitelijk nog niets gecommuniceerd!

Door je kleuren bovendien consistent te gebruiken bouw je aan vertrouwen, loyaliteit en binding. Gebruik je in bepaalde uitingen opeens andere kleuren, dan zorg je voor verwarring. Immers andere kleuren staan voor andere waarden.

Wat doet het kleurgebruik van deze restaurants met je? Zullen de restaurants eenzelfde doelgroep aanspreken?

Informeren

Met name in het verkeer wordt kleur gebruikt om snel en duidelijk te informeren. Er worden met name signaalkleuren gebruikt; voor gevaar, voorrang, afwijkende situaties… 

In retail herkennen we al van meters afstand de “SALE” vanwege kleur. Meestal rood, schreeuwerig, met weinig inspiratie in de vormgeving. Het geeft ons het gevoel dat het goedkoop is en dat we er snel bij moeten zijn. Een duidelijke boodschap.

Zoek je ergens de weg, dan speur je naar een bepaalde soort communicatie, die afwijkend is van alle indrukken, zoals reclames, die op je af komen. Heb je eenmaal een routebord gevonden dan zoek je naar meer in die kleur en zo vind je de volgende stap in de juiste richting. Dit is overigens een goed voorbeeld van het belang van consistentie in kleurgebruik.

Keuzes maken is bij informeren wel het sleutelwoord. Je kiest een hoofd- en eventueel een subboodschap, maar dan stop je om verwarring en ‘visual war’ te voorkomen. Om goed op te vallen en vervolgens de boodschap zelf duidelijk over te brengen, is rust en contrast van belang. Er zal dus van slechts weinig verschillende kleuren gebruik worden gemaakt. Om aandacht naar de boodschap te laten gaan, zal er veel restruimte en weinig tekst of beeld worden gebruikt en naar het grote geheel en de omgeving worden gekeken.

Sturen

Heel snel en onbewust wordt onze aandacht getrokken door kleur. Daar waar kleur vrij staat en het contrast groter is, zal ook het effect duidelijker zijn.

Voor websites wordt door eye tracking tests onderzocht waar onze aandacht door getrokken en wat effect heeft. Natuurlijk spelen meerdere factoren een rol, zoals richtingen waar ogen in portretfoto’s naar kijken of pijlen en gaat het ook om inhoud, maar kleur en contrast hebben een heel groot effect.

In productcommunicatie kan je sturen van een goedkoop product naar een duurder product met meerwaarde, door kleur te gebruiken. Rood en geel zijn behoorlijk agressief en associëren we met goedkoop. Paars komt luxueus en daardoor automatisch duurder over.

Ook in ruimtelijk ontwerp kan je veel bereiken met kleur. Je kunt een ruimte hoger laten lijken, een bepaalde stijl of sfeer creëren, maar ook mensen helpen of zelfs sturen om een bepaalde route te volgen. In dit filmpje van Hivos People Unlimited zie je een duidelijk voorbeeld van het onbewuste sturend effect van kleur op ons gedrag.

Inspireren

Wil je je visie met je doelgroep delen, dan is dat vaak eerder een sfeer dan concrete informatie zoals je die op routeborden ziet. Het kleurgebruik zal dus ook anders zijn, niet eens per se het soort kleuren.

Juist als je wilt inspireren, is het slim om emoties te raken. Zo gebruiken veel organisaties, waaronder IKEA, sfeerbeelden om draagvlak te creëren voor maatschappelijk verantwoord gedrag. Gedrag dat vaak nog geen vanzelfsprekend gedrag is. Opdringen werkt averechts, maar wanneer je je doelgroep weet te inspireren wordt het opeens iets leuks. Kleur – en beeld – hebben daar een enorme invloed op.

Hoe kies je kleuren?

Niet alleen de kleuren op zich staan ergens voor. Vervolgens kan je uit ontelbare gradaties kiezen. De verzadiging (felheid of fletsheid van een kleur) of de intensiteit (helderheid van wit naar zwart) geven een heel ander gevoel bij een kleur. Heel veel informatie over onder andere kleurentheorieën en eigenschappen van kleur vind je via deze link.

En dan heb je ook nog het effect van kleurencombinaties. Zo geven kleuren die tegenover elkaar liggen in de kleurencirkel, de complementaire kleuren, een krachtige indruk. Analoge kleuren zijn drie kleuren die naast elkaar liggen in de kleurencirkel. Deze combinatie geeft een harmonieuze, zachte indruk. En een triadische kleurencombinatie bestaat uit kleuren die gelijkwaardig verspreid over de kleurencirkel. Ze geven een evenwichtige indruk. Een handige online tool voor het combineren van kleuren is het Adobe kleurenwiel.

Grote kans dat je kleuren kiest op basis van je intuïtie, vanuit je limbisch brein. De eerste keuze zal daarom al dicht bij jouw waarden liggen. Maar er is ook een grote kans dat mode en tijdgeest of hoe jij je op een moment voelt meespelen. Onderzoek dus eerst wat je wilt uitstralen, jouw waarden en drijfveren. Check je keuze bij mensen in je omgeving en ga niet over een nacht ijs.

Ik vind het geweldig om informatie zoals een visie, drijfveren en waarden om te zetten in passende visuele communicatie en dat te implementeren op alle denkbare communicatiedragers. Ik kan je begeleiden bij de analyse, de vormgeving en het consistent doorvoeren met grafisch ontwerp en interieurontwerp.
Heb je aanvullingen, wil je sparren of wil je bespreken wat ik voor jou kan betekenen? Leuk! Neem contact met me op via sietske@conceptbyme.com

Comments are closed.